bottom-line

Algengustu erfiðleikar æskunnar sem þú hefur líklega aldrei heyrt um.

22. september, alþjóðlegur dagur til að vekja athygli á málþroskaröskunum

Pistill eftir Amöndu Owen Van Horne, úr háskólanum í Delaware

Vissir þú að …

það er 2,5 sinnum líklegra að breskar stúlkur með málþroskaröskun hafi verið misnotaðar kynferðislega en jafnöldrur? Er ástæða til að ætla að þetta sé öðruvísi á Íslandi?

að um helmingur ungmenna sem sitja í fangelsum í Bretlandi eru með málþroskaröskun, en aðeins 1 af hverjum 4 hefur fengið greiningu? Er ástæða til að ætla að þetta sé öðruvísi á Íslandi?

að verulegar líkur eru á því að í hverjum bekk séu a.m.k. tveir nemendur með málþroskaröskun? Er ástæða til að ætla að þetta sé öðruvísi á Íslandi?

að lakari færni við að tjá sig er tengd lakari útkomu á lokaprófum í grunnskólum og menntaskólum. EINNIG eru auknar líkur á hegðunarvanda einstaklinga með málþroskaröskun, þar með talið að skrópa og að vera rekinn úr skóla? Er ástæða til að ætla að þetta sé öðruvísi á Íslandi?

að nemendur í Bretlandi sem eru með málþroskaröskun eru ólíklegri en jafnaldrar til að ganga í háskóla, að vera með bankareikning, að vera með ökuréttindi eða að vera með vinnu? Er ástæða til að ætla að þetta sé öðruvísi á Íslandi?

Ef þú vissir þetta ekki ertu ekki einn/ein.

Máþroskaröskun er vangreint vandamál, sérstaklega vegna þess að almenningur veit ekki um hana. Málþroskaröskun (Developmental Language Disorder, DLD) hefur líka verið kölluð sértæk málþroskaröskun, málþroskafrávik, málþroskaseinkun, tjáningar- og skilnings- málröskun og málhömlun. Í hinum enskumælandi heimi er verið að þrýsta á að nota eitt heiti fyrir fyrirbærið. Áherslan er á að nota hugtakið málþroskaröskun (Developmental Language Disorder, DLD). Þetta er í samræmi við skilgreiningar DSM-5. Með því að nota sama hugtakið munum við auka vitund um þennan vanda og auka getu okkar til að berjast fyrir stuðningi fyrir þau sem eru með sérstakar þarfir á sviði tals, máls og samskipta. Þú getur kynnt þér umræðu um hugtök með því að lesa þessa blogg færslu.  

Talið er að um 7% einstaklinga sé með málþroskaröskun en það er 1 af hverjum 14 einstaklingum (1/14) . Málþroskaröskun er ósýnileg röskun sem hefur langtímaafleiðingar og við sem rannsökum málþroska og málþroskaraskanir erum þau sem aðallega fræðum aðra um þennan vanda.

Föstudaginn 22 september verður alþjóðlegur baráttudagur til að auka meðvitund um málþroskaröskun. Endilega gefðu þér tíma til að kynna þér málefnið eða segðu vini frá því. Ræðið um, skrifið „statusa“ á samfélagsmiðlum eða deilið myndböndum á youtube til að hjálpa til við að auka meðvitund almennings.

Facebook

https://www.facebook.com/radld.page/ 

Twitter: #devlangdis and #DLD123

https://www.youtube.com/user/RALLIcampaign

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jcpp.2017.58.issue-10/issuetoc 

Amanda Owen Van Horne, PhD, CCC-SLP

Associate Professor

University of Delaware 

Þýðing: Þóra Sæunn Úlfsdóttir, talmeinafræðingur, 2017

Málþroski er undirstaða náms

Málörvunarkerfið „Tölum saman“ e. Bjartey Sigurðardóttir og Ásthildi Bj. Snorradóttir

Málþroski er undirstaða náms
Margar rannsóknir sem gerðar hafa verið sýna fylgni málþroska við námsárangur,“ segir Ásthildur Bj. Snorradóttir, talmeinafræðingur hjá Talþjálfun Reykjavíkur og annar höfunda að nýju málörvunarkerfi, „Tölum saman“, ætlað börnum með málþroskafrávik og tvítyngdum börnum. Höfundarnir þær Ásthildur og Bjartey Sigurðardóttir, talmeinafræðingur og sérkennari við Setbergsskóla, byggja á áratuga reynslu af vinnu með málörvun í leik- og grunnskólum. „Það sem skiptir máli er að grípa inn í málþroska barnanna sem fyrst ef eitthvað er að,“ segir Ásthildur. „Snemmtæk íhlutun, er hugtakta mikið og þýðir hreinlega að byrja nógu snemma.“ Bjartey segir einkennin augljós allt frá því börnin eru nokkurra mánaða gömul. „Svo sem ef þau halda ekki augnsambandi og fylgja hlutum eftir með augunum, fara ekki að leika sér með hljóð eða eru sein til máls,“ segir hún.

Lesa meira

Málþroski og læsi

Málþroski og læsi

Hrafnhildur Ragnarsdóttir fæddist í Reykjavík 1948. Hún lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1968. Árið 1973 útskrifaðist hún með Licence-des-lettres frá Háskólanum í Aix en Provence. Árið 1974 með Matrice de psychologie, og doktorsgráðu frá sömu stofnun 1990. Hrafnhildur hefur starfað við Kennaraháskóla Íslands frá 1976, sem lektor, dósent og loks frá 1990 sem prófessor. Hrafnhildur er gift Pétri Gunnarssyni rithöfundi og eiga þau tvo syni og eitt barnabarn.Í dag, miðvikudag, heldur Hrafnhildur Ragnarsdóttir, prófessor við KHÍ, fyrirlestur um máltöku og læsi í Kennaraháskólanum.

Lesa meira

Sértæk málþroskaröskun

Málefli, hagsmunasamtök í þágu barna og unglinga með tal- og málþroskafrávik var stofnað 16.september 2009. Á hverju hausti byrja um 4000 sex ára börn í grunnskólum landsins. Á sama tíma hefja um 300 börn skólagöngu með erfiðleika við að nota mál og tal, ef hægt er að nota erlendar viðmiðunartölur (Tomblin, Smith, & Zhang, 1997). Sum barnanna eiga erfitt með að skilja mælt mál, önnur eiga erfitt með að tjá sig og sum þeirra eiga erfitt með hvorutveggja, að skilja mælt má og að tjá sig.

Lesa meira